Đồng Hới, Nhật Lệ và Bảo Ninh

Từ 1/7/2025, thành phố Đồng Hới cũ được chia thành ba phường: Đồng Hới, Đồng Thuận và Đồng Sơn; riêng phường Đồng Hới hình thành từ 8 đơn vị cũ. Trụ sở UBND tỉnh Quảng Trị mới đặt ở số 6 và 8 Hùng Vương, phường Đồng Hới. Nghị quyết nêu lý do chọn Đồng Hới là vị trí ở giữa tỉnh mới và hạ tầng sẵn có: quốc lộ 1, đường Hồ Chí Minh, cao tốc Bắc – Nam, đường sắt, sân bay; Đồng Hới cũng từng là tỉnh lỵ Quảng Bình dưới triều Nguyễn.

Với khách du lịch, Đồng Hới thường là điểm đến và điểm đi: xuống tàu hay máy bay ở đây rồi lên Phong Nha, hoặc xuôi vào vùng di tích quanh Đông Hà. Một hai ngày ở phố đủ để tắm biển, xem các di tích trong thành phố và ăn các món địa phương.

Quảng Bình Quan là cổng thành nằm trong trung tâm Đồng Hới, thuộc hệ thống Lũy Thầy do Đào Duy Từ thiết kế thời chúa Nguyễn. Năm 1824 vua Minh Mạng cho tu bổ; cổng bị hư hại sau năm 1954 và trong chiến tranh, sau đó được xây lại theo nguyên mẫu. Năm xây dựng các nguồn ghi lệch: trang lữ hành luhanhvietnam.com.vn ghi 1639, nhiều nguồn khác ghi 1631 — chúng tôi chưa tìm được nguồn chính thức để thống nhất.

Đào Duy Từ (1572–1634), người Thanh Hóa, là mưu sĩ của chúa Nguyễn Phúc Nguyên. Theo Người Lao Động, ông chỉ huy đắp Lũy Trường Dục năm 1630, dài khoảng 9 km, và Lũy Nhật Lệ — tức Lũy Thầy — năm 1631, dài khoảng 18 km. Hệ thống lũy giúp Đàng Trong giữ phòng tuyến trong 7 lần giao tranh Trịnh – Nguyễn giai đoạn 1627–1672. Trang quangbinhgo.com lại chia thành ba đoạn Trường Dục, Động Hải, Trường Sa với tổng khoảng 34 km; các số đo không khớp nhau, nên hãy coi là con số gần đúng.

Lũy Thầy là di tích quốc gia, không nằm trong danh mục di tích quốc gia đặc biệt. Phần lớn lũy nay chỉ còn dấu tích rời rạc; chỗ xem được rõ nhất trong phố là Quảng Bình Quan.

Cồn cát Quang Phú

Cồn cát nằm ở phường Đồng Thuận (trước là xã Quang Phú), cách trung tâm Đồng Hới 8–10 km. Vào tự do, thuê ván trượt cát khoảng 30.000đ theo mia.vn. Mùa đẹp là tháng 4–7; nên đi lúc sáng sớm hoặc chiều muộn vì cát rất nóng buổi trưa.

Bãi Đá Nhảy

Bãi Đá Nhảy cách trung tâm Đồng Hới khoảng 30 km theo quốc lộ 1A về phía đèo Lý Hòa. Theo TTXVN, quần thể đá có hình như những con thú đang nhảy xuống biển; gần đó có giếng Cóc và đền thờ Nam Hải Đại Vương. Vào tự do theo trang lữ hành phongnhadiscovery.com. Sóng và đá ở đây không hợp để tắm; chỉ nên ngắm cảnh.

Theo bài của Văn phòng UBND tỉnh (3/2023), bánh bột lọc Đồng Hới làm từ bột sắn, nhân tôm và thịt, giá khoảng 2.000–3.000đ/chiếc tại thời điểm viết. Bài nêu vài quán: mệ Xuân (đường Lê Thành Đồng), Sơn Lý (115 Lý Thường Kiệt), dì Thái (13 Đồng Hải). Các món khác: cháo canh (sợi bột, thịt nạc, cá lóc), bánh khoái vỏ giòn chấm nước sốt thịt xay, khoai deo bán ở chợ Đồng Hới và chợ Nam Lý.

Giá có thể đã thay đổi từ 2023. Xem thêm đặc sản Quảng Trị.

Một đêm ở Đồng Hới đủ cho phố cũ, Quảng Bình Quan, Tam Tòa, một buổi biển và cồn cát Quang Phú. Hai đêm nếu muốn thêm Đá Nhảy hoặc suối khoáng Bang, hoặc nếu bạn ở biển Bảo Ninh để nghỉ. Nếu đích chính là Phong Nha, nhiều người chỉ ngủ Đồng Hới đêm đầu hoặc đêm cuối vì gần ga và sân bay.

Ghép với Phong Nha hay vùng di tích phía nam xem lịch trình gợi ý; đi tiếp lên phía bắc tỉnh xem Vũng Chùa – Đèo Ngang.